Yoga Sutra 1.3: Gerçek Benliğe Dönüş

“O halde zihin durduğunda, gören kendi özünü görür ve gerçek doğasına kavuşur.”

— Yoga Sutra 1.3

Patanjali burada aslında çok sade ama çok çarpıcı bir şey söyler:

Zihnin dalgaları sakinleştiğinde, kişi kendisi sandığı şeylerden özgürleşir ve gerçekte kim olduğunu görmeye başlar.

Ama burada durup şunu sormak gerekir:

“Kendisi sandığı şeyler” ne demek?

🧠 Kendimiz Sandığımız Şeyler Neler?

Günlük hayatta çoğumuz “ben” dediğimizde şunları kastediyoruz:

• Ben bu işim

• Ben bu ilişkiyim

• Ben bu duyguyum

• Ben bu düşünceyim

• Ben geçmişte yaşadıklarımım

• Ben başaramadıklarımım / başardıklarımım

Patanjali’ye göre bunların hiçbiri sen değilsin.Bunlar, zaman içinde üst üste giydiğin giysiler gibi.

Bir gün “çalışkanım”, bir gün “yorgunum”, bir gün “güçlüyüm”, bir gün “yetersizim” diyorsun.Ama hepsi geçici.

Yoga Sutra 1.3 tam olarak şunu hatırlatır:

👉 Sen bu etiketlerin toplamı değilsin.

👉 Sen, onların farkında olan “görensin”.

🌊 Modifikasyonlar Nedir?

Sutralarda geçen “zihnin modifikasyonları”;düşünceler, duygular, tepkiler, hikâyeler ve zihnin sürekli yorum yapma hâlidir.

• Bir mesaj gelir → hemen anlam yüklersin

• Bir olay olur → geçmişe ya da geleceğe gidersin

• Bir duygu gelir → “ben buyum” zannedersin

İşte Patanjali burada diyor ki:

Bu modifikasyonlar kontrol edildiğinde ya da bastırıldığında değil — fark edildiğinde ve yönetildiğinde — kişi özgürleşir.

🔓 Gerçek Özgürlük Ne Demek?

Gerçek özgürlük her şeyi bırakıp gitmek değildir.Gerçek özgürlük:

• Düşünce geliyor ama seni sürüklemiyor

• Duygu var ama kimliğin olmuyor

• Hayat akıyor ama sen kaybolmuyorsun

Kişi zihninin hareketlerini fark edebilir hâle geldiğinde,kendi kendini hapsettiği sınırları da görmeye başlar.

“Ben böyleyim.”“Ben değişmem.”“Ben bunu yapamam.”

İşte bu cümleler, çoğu zaman bilinçsizce giyilmiş giysilerdir.

🌱 Günlük Hayatta Sutra 1.3’ü Yaşamak

Bu sutra sadece mat üzerinde ya da meditasyonda kalmaz.Hayatın tam içinde çalışır.

Günlük hayatta uygulayabileceğin küçük adımlar:

1️⃣ Duygu geldiğinde dur ve etiketle “Üzgünüm” yerine → “Üzüntü hissi var.”

2️⃣ Düşünceye mesafe koy “Başaramayacağım” yerine → “Başaramayacağım düşüncesi geldi.”

3️⃣ Gün içinde mikro duraklar yarat 1 dakika bile olsa dur, nefese dön. Bu, zihnin modifikasyonlarını sakinleştirir.

4️⃣ Kendine şu soruyu sor “Şu an bunu yaşayan kim?” Cevap genelde düşündüğünden daha sessizdir.

🧘‍♀️ Yoga Neden Sadece Asana Değil?

Bu yüzden Patanjali’nin anlattığı yoga, yalnızca bedenle yapılan bir pratik değildir. Asana, nefes ve meditasyon; zihni sakinleştirmenin araçlarıdır.

Ama amaç bellidir:

👉 Kişinin, kendisi sandığı şeylerden özgürleşmesi

👉 Öz doğasına temas etmesi

✨ Sutra 1.3’ün Psikolojik Karşılığı

Modern psikoloji de Patanjali’ye çok yakın bir yerden konuşur.

• Bilişsel terapide bu durum “düşünceyle özdeşleşme” olarak geçer.

• Mindfulness yaklaşımı buna “de-identification” (özdeşleşmeden ayrışma) der.

• Şema terapide ise kişi, çocuklukta edindiği kimlik kalıplarını “ben” zanneder.

Yani:

Zihnin ürettiği içerikleri gerçek kimlik sanmak, insanın kendini sınırlamasının temel nedenlerinden biridir.

Yoga Sutra 1.3’ün farkı şudur:Bunu sadece zihinsel bir teknik olarak değil, varoluşsal bir hatırlama olarak ele alır.

👉 Sen iyileşmeye çalışmazsın.

👉 Sen hatırlamaya başlarsın.

🪞 “Gören” Kimdir?

Sutra 1.3’te geçen “gören (Drashtuh)”, çok önemli bir kavramdır.

Bu:

• düşüncen değil

• duygun değil

• bedenin değil

Ama hepsinin farkında olabilendir.

Sessizdir.

Yorum yapmaz.

Zorlamaz.

Günlük hayatta bunu şöyle fark edebilirsin:

• Ağladığın bir anın farkında olan bir tarafın vardır

• Kaygılıyken bile “şu an kaygılıyım” diyebilen bir yer vardır

İşte yoga, o yerde başlar.

🌾 Küçük Bir Günlük Hayat Egzersizi

Bugün herhangi bir anda deneyebilirsin:

1. Bir düşünce geldiğinde (örneğin: “Yetişemiyorum”)

2. Bir adım geri çekil

3. İçinden sadece şunu söyle:

“Bu düşünce görülebiliyor.”

Bu cümle, zihni susturmaz.Ama seni zihnin içinden çıkarır.

İşte Sutra 1.3’ün gerçek pratiği tam da budur.

🌿 Son Hatırlatma

Yoga Sutra 1.3, bize daha iyi biri olmayı öğretmez.Bize kim olmadığımızı gösterir.

Ve bazen en büyük özgürlük,olmadığımız şeyleri bırakabilmektir.

Yoga Sutra 1.3 bize şunu hatırlatır:

Sen düşüncelerin değilsin.Sen duyguların değilsin.Sen hikâyelerin değilsin. Sen, bunların hepsini fark edebilen bilinçsin.

Ve işte yoga, tam da bu fark edişle başlar.